przy otwarciu strony zaśpiewała sikora uboga

jedno z możliwych środowisk życia - las Rodzina: sikory - Paridae




Głosy innych sikor

Sikory (Paridae) to rodzina niewielkich ptaków z rzędu wróblowych (Passeriformes, obejmująca ok. 50 gatunków. Sikory występują w Europie, Azji, Afryce i Ameryce Północnej. Zamieszkują różne środowiska leśne, zarośla, tereny uprawne i zurbanizowane. Są ptakami wędrownymi lub osiadłymi, prowadzącymi nadrzewny tryb życia, bardzo ruchliwymi, towarzyskimi, gromadzącymi się niekiedy w kilkugatunkowe stada.

Sikory charakteryzują się krępą sylwetką, krótkim, ostrym dziobem i silnymi nogami umożliwiającymi szybkie przemieszczanie się wśród gałązek. Samce i samice są jednakowo ubarwione. Ich upierzenie przeważnie jest brązowe, białe, szare lub czarne, niekiedy żółte, zielone i niebieskie w różnych układach kompozycyjnych; spód ciała jest zawsze jaśniejszy. Sikory są ptakami owadożernymi. Gnieżdżą się w dziuplach, załomach pni, często w budkach lęgowych. Wyprowadzają do dwóch lęgów w roku. W jednym lęgu samica składa ok. 13 jaj, które wysiaduje sama. W Polsce spotyka się 7 gatunków, z których najbardziej znanymi są: sikora bogatka (Parus Major), sikora modra (Parus caeruleus), sikora sosnówka (Parus ater), sikora czubatka (Parus cristatus) i sikora uboga (Parus palustris). Wszystkie są pod ochroną.



Sikorka bogatka - Parus major

Sikora bogatka, niewielki, częściowo wędrowny ptak z rodziny sikor (paridae), rzędu wróblowych (Passeriformes), występuje w kilku podgatunkach (niektórzy ornitolodzy uważają je za odrębne gatunki). W Europie występuje podgatunek Parus major major, który zamieszkuje również północno-zachodnią Afrykę, Azję Mniejszą, Iran, Kaukaz i południową Syberię. Północne populacje przemieszczają się zimą nieco na południe, gdzie zimy są łagodniejsze. Bogatka zasiedla różnorodne lasy, często w sąsiedztwie człowieka; chętnie przebywa w parkach, ogrodach i sadach.

Bogatka jest największą z krajowych sikor. Osiąga długość ciała 14-16 cm, rozpiętość skrzydeł ok. 22 cm i wagę 14-22 g. Upierzenie bogatki jest bardzo ładne: czarna głowa z białymi policzkami, wierzch ciała oliwkowy, a pokrywy skrzydłowe - szaroniebieskie z białym prążkiem. Spód ciała tej sikorki jest żółty z czarną, podłużną pręgą (szerszą u samca niż u samicy). Sikorki te żywią się owadami i innymi drobnymi bezkręgowcami. Zimą zjadają pokarm roślinny, głównie nasiona; szczególnie chętnie dziobią słoninę wywieszaną dla nich przez ludzi. Bogatki są najmniej związane ze zwartymi kompleksami leśnymi ze wszystkich sikor. Są też najbardziej przyzwyczajone do człowieka.

bogatki gnieżdżą się w dziuplach, budkach lęgowych, w żywopłotach, rurach, wywietrznikach; mogą nawet wybrać sobie na gniazdo skrzynkę na listy czy wyrzucony stary czajnik. W sezonie lęgowym (od końca kwietnia aż do początku lipca) bogatka wyprowadza 2 lęgi. W jednym lęgu samica składa 6-14 białych, rdzawonakrapianych jaj, które sama wysiaduje przez 13-14 dni. Pisklęta (gniazdowniki) pozostają w gnieździe przez 15-21 dni.

W Polsce bogatka jest licznym ptakiem lęgowym i zimującym. objęta jest ochroną gatunkową.

posłuchaj moich własnych nagrań bogatek

głosy
posłuchajtyp plikurozmiar
bogatka - śpiewwav21 kb
bogatka - głos ostrzegawczy oraz głosy kontaktowe młodychmp391 kb
bogatka - inny rodzaj śpiewump327 kb
bogatka śpiewa przy wtórze ptaków egzotycznychmp349 kb
bogatka - jeszcze inny śpiewmp315 kb
bogatka - kolejny przykład śpiewump352 kb
bogatka - w tle śpiewa inna bogatkamp3138 kb
bogatka - nawoływanie, na końcu nagrania głos ostrzegawczymp377 kb
bogatka - różne nawoływaniamp3112 kb
bogatka - 2 rodzaje nawoływaniamp387 kb

rodziny i gatunki
alfabetyczny spis ptaków



Sikora modraszka - Parus caeruleus

Sikora modra (modraszka - obecnie zaliczana do rodzaju Cyanistes) - niewielki ptak z rodziny sikor (Paridae), rzędu wróblowych (Passeriformes) i podrzędu śpiewających (Oscines) - zasiedla Europę (z wyjątkiem krańców północnych i północnowschodnich), Azję Mniejszą, Iran i Afrykę Północną. Modraszki są ptakami zasadniczo osiadłymi, lecz populacje zamieszkujące północne obszary występowania przylatują na zimę do południowych regionów o łagodniejszym klimacie. Sikorki te dobrze czują się w lasach liściastych i mieszanych, również chętnie żerują w parkach i ogrodach. Unikają lasów czystoiglastych.

Modraszka jest mniejsza od wróbla, jest również mniejsza od sikory bogatki. Osiąga długość ciała ok. 11-13 cm, rozpiętość skrzydeł ok. 20 cm i wagę ok. 11 g. Wierzch głowy, skrzydła i ogon (czapeczka) modraszki są niebieskie, grzbiet ciemnozielony, a spód ciała - żółty. Czapeczka na głowie (u samicy nieco bledsza) ma białe obramowanie. Czarny wąski pasek oczny sięga od dzioba aż na tył głowy. Czoło i policzki są białe. Czarny podbródek przedłuża się w czarne linie na bokach głowy, które łączą się tworząc czarną obrożę. Kark modraszki ozdobiony jest jasną plamką. Sikorka ta jest bardzo ruchliwa. Zwinnie porusza się wśród cienkich gałązek i często zawisa głową w dół. Modraszka żywi się przede wszystkim owadami i innymi drobnymi bezkręgowcami, a zimą, gdy nie ma owadów, zjada nasiona.

Modraszki gnieżdżą się w dziuplach lub budkach lęgowych. Zajmują przy tym budki, których średnica otworu wlotowego jest mniejsza niż w budkach dla bogatek (28-30 mm). Gniazdo zbudowane z mchu i suchej trawy wyścielone jest wełną, włosiem i sierścią. Od połowy kwietnia samica składa 7-13 białych, czerwono nakrapianych jaj, które sama wysiaduje przez ok. 12-14 dni. Pisklęta (gniazdowniki) opuszczają gniazdo po 17-18 dniach. Modraszki wyprowadzają 1-2 lęgi w sezonie.

W Polsce modraszka jest licznym ptakiem lęgowym. Wiele osobników również u nas zimuje. Te ptaki, które wolą łagodniejszy klimat, odlatują na zimę do południowej Francji, a na ich miejsce przylatują ptaki ze Skandynawii. Przeloty tych sikor przez Polskę mają miejsce w marcu-kwietniu oraz we wrześniu i październiku. Modraszka jest pod ochroną.

posłuchaj moich własnych nagrań modraszek

głosy
posłuchajtyp plikurozmiar
modraszka - nawoływaniemp317 kb
modraszka - głos niepokojuwav18 kb
modraszka - śpiewwav55 kb
modraszka - głosy niepokojump3131 kb

rodziny i gatunki
alfabetyczny spis ptaków



czubatka - Parus cristatus

Czubatka (obecnie zaliczana do rodzaju Lophophanes) - niewielki, osiadły ptak z rodziny sikor (Paridae), rzędu wróblowych (Passeriformes) i podrzędu śpiewających (Oscines) - występuje w Europie z wyjątkiem Irlandii, południowych rejonów Wysp Brytyjskich, północnej Skandynawii i Europy Południowo-Wschodniej. Zasiedla głównie bory iglaste (lasy sosnowe i świerkowe, rzadziej - jodłowe). Mniej licznie występuje w lasach mieszanych. Spotkać ją też można czasami w parkach i ogrodach z dużą ilością iglaków.

Ptak ten jest nieco mniejszy od wróbla domowego i osiąga 11-12 cm długości, ok. 20 cm rozpiętości skrzydeł i wagę ok. 10-13 g. Upierzenie wierzchu ciała czubatki jest szarobrązowe. Spód ciała jest popielaty a a na policzkach występują białe obrączki. Głowa ozdobiona jest wysokim czubkiem złożonym z czarno-białych piórek. U osobników młodocianych czubek na głowie jest wyraźnie mniejszy. Czubatka Żywi się owadami, pająkami, a w zimie nasionami.

Czubatka gnieździ się w położonych nisko dziuplach, które sama wykuwa w próchniejącym drewnie. Zajmuje też niekiedy opuszczone gniazda wiewiórek, a także skrzynki lęgowe. W kwietniu-maju samica składa 5-8 białych, brązowo nakrapianych jaj, które sama wysiaduje przez ok. 13-16 dni. Pisklęta (gniazdowniki) przebywają w gnieździe 20-22 dni. W latach korzystnych dla czubatek sikorki te mogą wyprowadzić nawet 2 lęgi - zwykle wyprowadzają 1 lęg w sezonie.

W Polsce czubatka jest średnio licznym gatunkiem lęgowym i zimującym. Jest objęta ochroną. Na terenie naszego kraju czubatka występuje w dwóch podgatunkach: na zachodzie - parus cristatus mitratus, a na wschodzie - parus cristatus cristatus. Podgatunek "zachodni" ma nieco dłuższy dziób i rdzawy nalot na kuprze, a podgatunek "wschodni" ma bardziej szare upierzenie i wyraźniejsze barwy na głowie.

posłuchaj moich własnych nagrań czubatek

głosy
posłuchajtyp plikurozmiar
czubatka - głos alarmowy i śpiewmp363 kb
czubatkamp313 kb
czubatka - śpiewmp370 kb
czubatka - trochę inny śpiewmp3117 kb
czubatka - głos alarmowymp3163 kb

rodziny i gatunki
alfabetyczny spis ptaków



Czarnogłówka - Parus montanus

Sikora czarnogłówka (obecnie zaliczana do rodzaju Poecile) - niewielki, osiadły ptak z rodziny sikor (Paridae), rzędu wróblowych (Passeriformes) i podrzędu śpiewających (Oscines)- występuje w kilku podgatunkach w środkowym pasie Eurazji i Ameryki Północnejn. Zamieszkuje wilgotne lasy iglaste i mieszane oraz nadwodne zarośla wierzbowe. Niektóre osobniki odlatują na zimę do miejsc o łagodniejszym klimacie (do południowych rejonów występowania).

Sikorka ta osiąga ok. 12 cm długości, ok. 22 cm rozpiętości skrzydeł i wagę 8-14 g. Samiec i samica są podobnie ubarwione: ciało szarobrunatne, policzki białe, podgardle czarne, a głowa przykryta jest czarną czapeczką. Czarnogłówki jedzą owady i nasiona.

Czarnogłówka gnieździ się w dziuplachopuszczonych przez inne ptaki lub w samodzielnie wykutych w martwym, próchniejącym drewnie. Jaja składa również w odpowiednich budkach lęgowych, a nawet w zakamarkach kory lub wykrotach. W kwietniu-maju samica składa 6-9 jaj, które sama wysiaduje przez 13-15 dni. Pisklęta (gniazdowniki) opuszczają gniazdo po ok. 17-19 dniach. Sikorki te wyprowadzają 1 lęg w roku.

W Polsce czarnogłówka należy do dość licznych ptaków lęgowych i zimujących. Objęta jest ochroną.

Posłuchaj moich własnych nagrań czarnogłówki.

głosy
posłuchajtyp plikurozmiar
czarnogłówka - nawoływanie i śpiewmp322 kb
czarnogłówka - śpiew i głos wabiącymp3166 kb
czarnogłówka - nawoływaniemp3114 kb
nawoływania czarnogłówekmp346 kb
czarnogłówka śpiewa i wabimp3164 kb

rodziny i gatunki
alfabetyczny spis ptaków



Sikora uboga - Parus palustris

Sikora uboga (szarytka - obecnie zaliczana do rodzaju Poecile) - niewielki, osiadły ptak z rodziny sikor (Paridae), rzędu wróblowych (Passeriformes) i podrzędu śpiewających (Oscines) - zasiedla Lasy liściaste i mieszane, parki, ogrody, żywopłoty i zarośla. W górach występuje niżej niż sikora czarnogłówka.

Jest to sikorka wielkością zbliżona do modraszki. Osiąga ok. 12 cm długości, ok. 20 cm rozpiętości skrzydeł i wagę ok. 10-13 g. Barwą upierzenia sikora uboga przypomina czarnogłówkę. Różni ją od niej nieco ciemniejsze zabarwienie policzków i mniejsza czarna plama na podbródku. Tak jak czarnogłówka sikora uboga ma na głowie czarną czapeczkę (głowa sikory ubogiej jest z reguły mniejsza niż u czarnogłówki). Poza tym ciało tej sikorki jest szarobrązowe. Najłatwiej sikorę ubogą odróżnić od czarnogłówki po głosie. Ptaki te żywią się owadami (głównie gąsienicami), a w zimie nasionami. Zimą chętnie przylatują do karmników. W zimie, podobnie jak u gili, u tych sikor obserwuje się zjawisko łączenia się w pary osobników tej samej płci.

Sikora uboga gnieździ się w dziuplach, w zakamarkach kory, a także w skrzynkach lęgowych. W kwietniu-maju samica składa 7-9 białych, rdzawo nakrapianych jaj, które sama wysiaduje przez ok. 13-15 dni. Pisklęta (gniazdowniki) jeszcze przez kilkanaście dni pozostają w gnieździe. Sikory ubogie wyprowadzają 1 lęg w roku.

W Polsce sikora uboga należy do ptaków licznych lęgowo i zimujących. Objęta jest ochroną.

posłuchaj moich własnych nagrań sikor ubogich

głosy
posłuchajtyp plikurozmiar
sikora uboga - śpiewwav31 kb
sikora uboga - inny rodzaj śpiewump315 kb
sikora uboga - nawoływaniemp318 kb
sikora uboga - dwa rodzaje śpiewump331 kb
sikora uboga - różne głosymp3227 kb

rodziny i gatunki
alfabetyczny spis ptaków



Sosnówka - Parus ater

Sikora sosnówka (obecnie zaliczana do rodzaju Periparus) to niewielki ptak z rodziny sikor (Paridae), rzędu wróblowych (Passeriformes) i podrzędu śpiewających (Oscines) występuje w prawie całej Europie i w północnej części Azji. W obrębie tego gatunku wyróżnia się 2 podgatunki. Sosnówka zasiedla bory świerkowe, jodłowe i mieszane. Borów sosnowych raczej unika. W przeciwieństwie do bogatki i modraszki unika parków i drzewostanów liściastych. W zimie podejmuje niedalekie wędrówki do południowych regionów występowania.

Jest to najmniejsza z występujących w Polsce sikor. Obie płci są ubarwione jednakowo: czarna głowa z białymi policzkami, na karku podłużna, biała plama, brzuch jasnobeżowy (bez czarnego paska, charakterystycznego dla sikory bogatki). U podgatunku Parus ater ater wierzch ciała, skrzydła i ogon są szaroniebieskie, a u podgatunku Parus ater britannicus (bytującego na Wyspach Brytyjskich i na Półwyspie Iberyjskim) - oliwkowozielone. Sosnówka jest trochę podobna do bogatki, ale jest od niej mniejsza. Osiąga długość ciała ok. 11 cm, rozpiętość skrzydeł ok. 18 cm i wagę ok. 8 g. Sosnówki zjadają owady i inne drobne bezkręgowce, a w zimie - nasiona drzew iglastych.

Sosnówki zakładają gniazda w dziuplach, a także w budkach lęgowych. W maju samica składa 6-10 białych, brązowo nakrapianych jaj, które sama wysiaduje przez 14-16 dni. Pisklęta (gniazdowniki) przebywają w gnieździe przez kilkanaście dni. Sosnówki wyprowadzają 2 lęgi w roku.

W Polsce sosnówka należy do ptaków lęgowych i zimujących. Przeloty tych sikor przypadają na marzec-maj oraz na wrzesień-październik. Sosnówki objęte są ochroną.

głosy
posłuchajtyp plikurozmiar
sosnówka - śpiew1wav44 kb
sosnówka - śpiew2mp323 kb
sosnówka - śpiew3mp325 kb
sosnówka - śpiew4mp394 kb

rodziny i gatunki
alfabetyczny spis ptaków



Sikora lazurowa - Parus cyanus

Sikora lazurowa - niewielki ptak z rodziny sikor (Paridae), rzędu wróblowych (Passeriformes) - występuje w północno-wschodniej europie i w środkowej Azji. Zasiedla lasy liściaste i mieszane oraz nadrzeczne zarośla.

Obie płci ubarwione są jednakowo. Spód ciała i głowa są białe. Przez oko biegnie granatowy prążek, przechodzący w opaskę na tyle głowy. Grzbiet jest szaroniebieski, a na ciemnoniebieskim skrzydle znajduje się szeroka biała plama, dobrze widoczna w locie. ogon jest niebieski z białymi brzegami, a na kuprze niebieskie pióra mają białe końcówki. Sikora lazurowa osiąga długość ciała ok. 13 cm, rozpiętość skrzydeł ok. 19-20 cm i wagę ok. 11-13 g. Żywi się owadami i nasionami.

Sikora lazurowa gnieździ się w dziuplach. Samica składa ok. 10 jaj.

Do Polski sikora lazurowa zalatuje sporadycznie w zimie. Można ją wówczas spotkać na terenach otwartych z krzewami. Objęta jest ochroną.

głosy
posłuchajtyp plikurozmiar
sikora lazurowamp39 kb

rodziny i gatunki
alfabetyczny spis ptaków



głosy innych sikor
posłuchajtyp plikurozmiar
sikora północna - Parus cinctus (dotychczas w Polsce nieobserwowana)mp323 kb
sikorka północnamp3100 kb
sikora żałobna - parus lugubris (dotychczas w Polsce nieobserwowana)mp323 kb

rodziny i gatunki
alfabetyczny spis ptaków


ptaki niewróblowe
ptaki wróblowe