przy otwarciu strony odezwała się wrona

jedno z możliwych środowisk życia - lasRodzina: krukowate - Corvidae





Krukowate (Corvidae) - rodzina średnich i dość dużych ptaków z rzędu wróblowych (Passeriformes), obejmująca ok. 100 gatunków - zamieszkują cały świat. W upierzeniu większości gatunków występuje barwa czarna, często z metalicznym połyskiem. Pióra niektórych gatunków krukowatych mogą mieć również kolor szary, biały, zielony, niebieski lub żółty. Ptaki z tej rodziny charakteryzują się urozmaiconym trybem życia. Mają mocne dzioby i są wszystkożerne. Wyprowadzają 1 lęg w roku; samica składa zwykle 3-6 jaj. Lęgi odbywają się zwykle wczesną wiosną.


rodzaje i gatunki
alfabetyczny spis ptaków



Kruk - Corvus corax

Kruk - osiadły ptak z rodziny krukowatych (Corvidae), rzędu wróblowych (passeriformes) - występuje w wielu podgatunkach. W Polsce występuje podgatunek Corvus corax corax, który zamieszkuje Europę i Azję. Ponadto kruki występują w północno-zachodniej Afryce i na Wyspach Kanaryjskich oraz w Ameryce Północnej i Środkowej aż po Nikaraguę. Obecnie kruk zasiedla różne półotwarte środowiska: obrzeża dużych kompleksów leśnych (w pobliżu łąk), okolice rzek i zbiorników wodnych, skaliste wybrzeża morskie, większe zadrzewienia śródpolne oraz wysokie góry. Ponadto można go spotkać na bezdrzewnej tundrze i w środowiskach pustynnych. Nie spotyka się go natomiast w lasach deszczowych. Pierwotnie kruk zamieszkiwał duże, nisko położone regiony. Pojawiał się też w miastach, gdzie na ulicach szukał resztek pożywienia. W XVII w. panował przesąd, że kruk jest "ptakiem nieczystym", obdarzonym nadprzyrodzoną mocą. Przyczyniło się to do masowego tępienia ptaków, zmuszając je do przesiedlenia się w rzadziej zamieszkałe regiony.

Kruk jest znacznie większy od wrony. Osiąga długość ciała ok. 65 cm, rozpiętość skrzydeł ok. 120 cm i wagę ok. 800-1150 g. Jego upierzenie ma barwę czarną z metalicznym połyskiem. Kruk ma dużą głowę i długi, klinowaty ogon. Pod dużym, grubym, czarnym dziobem znajduje się "broda" z dłuższych piór. Kruki dobrze latają, potrafią szybować i unosić się na wznoszących prądach powietrza.

Kruki swojego pokarmu szukają na ziemi. Są ptakami w zasadzie wszystkożernymi, jednak głównym ich pożywieniem jest padlina. W górach są to głównie martwe kozice i owce. Kiedy kruki nie znajdują padliny, polują na mniejsze ssaki i ptaki, żaby, jaszczurki i owady. Nie gardzą również odpadkami ze śmietników. Kiedy dobiorą się do padliny, zjadają również robaki i chrząszcze na niej żerujące. Jedzą też znalezione łożyska i błony płodowe owiec i innych dużych ssaków. Chociaż dieta tych ptaków obejmuje głównie pokarm zwierzęcy, w jadłospisie mogą znaleźć się nieznaczne ilości nasion, żołędzi, owoców i pąków roślin. W zimie kruki chowają często pożywienie w różnych kryjówkach. Młode ptaki, wkrótce po opuszczeniu gniazda, zaczynają eksperymentować z ukrywaniem różnych jadalnych i niejadalnych przedmiotów.

Dorosłe ptaki spotyka się najczęściej pojedynczo lub w parach. Jednak w miejscach, w których jest dużo żywności, kruki mogą żerować w większych grupach. Po sezonie lęgowym młode ptaki łączą się w małe stadka i wędrują po okolicy. Podróże te nie są jednak dłuższe niż 200 km. Dorosły kruk broni zaciekle swojego terytorium i odgania również inne ptaki drapieżne - potrafi zaatakować nawet orła. Kruki w wolnej przyrodzie mogą żyć do 13 lat.

Pora lęgowa zaczyna się już na przedwiośniu, w końcu lutego lub w marcu, kiedy po okresie zimowym występuje obfitość martwych lisów, królików i większych zwierząt kopytnych, co zapewnia dostatek pożywienia dla gniazdujących kruków. W okresie godowym ptaki wykonują akrobatyczne loty, rzucają się w dół i szybują w powietrzu. Większość par wybiera co roku to samo miejsce na gniazdo i pozostaje przez cały czas na swym terytorium. Oboje partnerzy wspólnie rozbudowują lub naprawiają uszkodzoną platformę gniazdową tak, że po kilku sezonach osiąga ona ok. metra wysokości. Gniazdo zrobione jest głównie z patyków, a jego właściwą wyściółkę stanowi sierść zwierząt i miękka trawa. Gniazda kruków umieszczone są na wysokich drzewach (często iglastych o gęstej koronie), a w górach - w załomach skalnych. Samica sygnalizuje gotowość do kopulacji przez lekkie ugięcie nóg, opuszczenie skrzydeł i potrząsanie lub drżenie nieznacznie uniesionego ogona. Wielkość zniesienia wynosi 4-6 jasnoniebieskich lub zielonych, ciemno nakrapianych jaj, które są wysiadywane tylko przez samicę przez 20-25 dni. W tym czasie samiec dokarmia wysiadującą partnerkę. Rodzice wspólnie karmią pisklęta przez 5-6 tygodni. Młode ptaki osiągają dojrzałość płciową średnio po trzech latach. Kruki wyprowadzają 1 lęg w roku.

Dorosłe kruki rzadko padają ofiarą drapieżników. Zagrożone są natomiast jaja i pisklęta znajdujące się w gnieździe. Polują na nie ptaki, takie jak np. inne kruki, orły, jastrzębie, sowy oraz ssaki, takie jak np. kuny.

W Polsce kruk jest nielicznym ptakiem lęgowym. Jest objęty całkowitą ochroną.

głosy
posłuchajtyp plikurozmiar
kruk - głos1mp323 kb
kruk - głos2mp343 kb
kruk - głos3mp310 kb
dialog krukówmp390 kb
oddalający się krukmp329 kb
przelatujący krukmp328 kb
stado krukówwav104 kb

rodzaje i gatunki
alfabetyczny spis ptaków




Gawron - Corvus frugilegus

Gawron - ptak z rodziny krukowatych (Corvidae), rzędu wróblowych (passeriformes) - występuje w dwóch podgatunkach: Corvus frugilegus frugilegus i Corvus frugilegus pastinator. Corvus frugilegus frugilegus zasiedla Europę, Azję Mniejszą i Azję Zachodnią po Jenisej i Ałtaj; Corvus frugilegus pastinator występuje na wschód od Jeniseju i Ałtaju po Daleki Wschód. Gawrony zamieszkują obrzeża lasów, śródpolne zadrzewienia z wysokimi drzewami, parki, aleje; osiedlają się również w miastach. Ojczyzną gawronów są azjatyckie stepy. Kiedy w Europie zaczęto wycinać duże połacie lasu pod uprawy, gawrony zaczęły przemieszczać się na wschód.

Gawron jest mniej więcej wielkości wrony, ale ma od niej smuklejszą sylwetkę. Osiąga długość ciała ok. 48 cm, rozpiętość skrzydeł ok. 95 cm i wagę ok. 450-600 g. Upierzenie ciała jest czarne z fioletowym, metalicznym połyskiem, co sprawia, że gawrona można pomylić z krukiem. Okazuje się, że gawron jest czarny tylko dla nas. W ultrafiolecie, który ptaki widzą, a my nie, gawrony metalicznie błyszczą wszystkimi kolorami tęczy. Pożywienie gawronów jest rozmaite. Jesienią i zimą zjadają nasiona, bulwy, owoce leśne, a także odpadki kuchenne. Wiosną i latem zjadają duże ilości owadów i ich larw, nie gardzą również drobnymi zwierzętami i padliną. Wiosną często można spotkać na polach gawrony kroczące za ciągnikiem i zbierające wyorane z ziemi pędraki.

Gawrony są ptakami bardzo towarzyskimi. Gniazda zakładają w grupach na wysokich drzewach. Na jednym drzewie może znajdować się do kilkudziesięciu gniazd. W kwietniu samica składa 2-5 zielonkawoniebieskich, silnie wydłużonych jaj, które sama wysiaduje przez 16-18 dni. Pisklęta są gniazdownikami i opuszczają gniazdo po ok. 28-35 dniach. Gawrony wyprowadzają 1 lęg w roku.

W Polsce gawrony są ptakami lęgowymi i zimującymi. Gawrony ze wschodu Europy przylatują do nas na zimę w październiku i listopadzie, a odlatują w marcu i kwietniu. W swojej książce "Ptaki Polski" Andrzej Kruszewicz pisze, że tylko 20% gawronów u nas zimuje, natomiast pozostała część ptaków odlatuje na zimowiska w Czechach, Austrii, Szwajcarii, Niemczech i Francji. Gawrony objęte są ochroną gatunkową tylko w okresie wiosennych lęgów.

głosy
posłuchajtyp plikurozmiar
pojedynczy, oddalający się gawronmp338 kb
gawronmp334 kb
gawronymp323 kb
gawrony z pojedynczym, wybijającym się osobnikiemmp3133 kb
groźnie brzmiące gawronymp320 kb

rodzaje i gatunki




Wrona siwa - Corvus corone

Wrona siwa (wrona) - ptak z rodziny krukowatych (Corvidae), rzędu wróblowych (Passeriformes) - występuje w kilku podgatunkach. W Polsce obserwuje się 2 podgatunki: wrona siwa (Corvus corone cornix) oraz czarnowron (Corvus corone corone). Wrona siwa zasiedla Europę od Półwyspu Apenińskiego i Łaby po Ural, a czarnowron występuje w Europie zachodniej (granica jego zasięgu przebiega między Odrą i Łabą). W Polsce czarnowrony pojawiają się głównie na terenach zachodnich. W miejscach współwystępowania wron siwych i czarnowronów obydwa podgatunki krzyżują się swobodnie między sobą, dając płodne mieszańce. Wrony zamieszkują obrzeża lasów, zadrzewień śródpolnych, parki, małe laski w pobliżu łąk i terenów wilgotnych.

Wrona jest wielkością zbliżona do gawrona. Osiąga długość ciała ok. 45-50 cm, rozpiętość skrzydeł 93-103 cm i wagę dochodzącą do 600 g. Wrona siwa ma głowę, szyję, skrzydła i ogon jednolicie czarne z metalicznym połyskiem , natomiast grzbiet, kark i brzuch - popielate. Ptak wygląda jakby miał ubraną siwą kamizelkę. Ubarwienie czarnowronów jest jednolicie czarne z zielonkawym połyskiem, przez co ptaki są łudząco podobne do gawronów. Dziób czarnowrona jest również czarny, a u wrony siwej dziób jest masywny, lekko zakrzywiony. Wrony siwe szybko przystosowują się do terenów zurbanizowanych i obecności człowieka. Wrony żyją w parach (tworzą pary wieloletnie) lub niewielkich stadach. Wrony żyjące w mieście siedzą na kominach lub antenach i obserwują swoje terytorium. Żywią się padliną, drobnymi ssakami i ptakami, owadami i innymi bezkręgowcami (np. ślimakami) oraz resztkami znajdowanymi na śmietnikach. Wrony zjadają niekiedy lęgi innym sąsiadującym wronom. Wrony odzywają się w locie charakterystycznym krakaniem. Głos wrony jest bardziej dźwięczny niż krakanie gawrona.

W marcu wrona buduje gniazdo na drzewie, ale nie w lasach jak kruki, czy w miastach jak gawrony, lecz w krajobrazie otwartym. Gniazdo umieszczone jest zwykle w górnej części drzewa, często sosny. Gniazdo jest płaską platformą ułożoną z patyków, której wnętrze wyścielone jest trawą, korzonkami, niekiedy piórami kur domowych. W połowie kwietnia samica składa 4-6 zielonkawych, silnie wydłużonych jaj, które sama wysiaduje przez ok. 18-21 dni.Pisklęta opuszczają gniazdo po ok. 5 tygodniach. Wrony wyprowadzają 1 lęg w roku.

W Polsce wrony należą do ptaków lęgowych i zimujących. W zimie pojawiają się u nas wrony ze wschodu Europy. Ze względu na pospolitość występowania wron ptaki nie są objęte ochroną, jednak ich odstrzał powinien być regulowany liczebnością osobników występujących na danym terenie.

głosy
posłuchajtyp plikurozmiar
wrona1mp347 kb
wrona2mp312 kb
wrona3mp318 kb
czarnowronmp367 kb

rodzaje i gatunki
alfabetyczny spis ptaków




Kawka - Corvus monedula

Kawka - najmniejszy przedstawiciel rodziny krukowatych (Corwidae), rzędu wróblowych (Passeriformes) - występuje w kilku podgatunkach. W Polsce można spotkać podgatunek Corvus monedula monedula (przez cały rok) i Corvus monedula sommeringii (pojawiający się zimą). Podgatunek Corvus monedula monedula występuje na półwyspie Skandynawskim, w południowej Finlandii, Danii, w Europie Środkowej na wschód od Łaby oraz na północnych Bałkanach. Podgatunek Corvus monedula sommerringii występuje w Europie wschodniej i w południowych Bałkanach oraz w zachodniej Azji po Kaszmir i Mongolię. Kawka żyje w pobliżu człowieka w miastach i na wsiach. Zamieszkuje parki, ruiny, skały i obrzeża drzewostanów.

Kawka jest nieco większa od gołębia; Jest też od niego smuklejsza i ma dłuższe nogi i dłuższy ogon. Ptaki te osiągają długość ciała ok. 33 cm, rozpiętość skrzydeł ok. 67 cm i wagę ok. 180-260 g. Samce i samice są jednakowo ubarwione. Są jednolicie czarne, z siwym tyłem głowy, karkiem i bokami szyi. Tęczówki kawek są mlecznobiałe. Na otwartym terenie kawki są ptakami bardzo towarzyskimi i hałaśliwymi. Właściwie wszystkie kawki, które możemy obserwować wiosną, to ptaki w parach. Samiec nie odstępuje samicy na krok. Wszędzie razem latają, żerują na trawnikach i są blisko siebie. Zimą niektóre kawki łączą się w stada z gawronami. Pożywieniem kawek są ślimaki, dżdżownice, pędraki i larwy owadów. Polują też na małe gryzonie. Zjadają również owoce, nasiona, padlinę i różne odpadki znajdowane na śmietnikach.

Kawki gnieżdżą się w koloniach. Pierwotnie gnieździły się w dużych dziuplach drzew. Obecnie ten sposób gniazdowania kawki stosują już bardzo rzadko. Większość kawek rozmnaża się w miastach i wsiach. Swoje duże gniazda z patyków, piasku i gliny zakładają w ruinach, w kominach, na poddaszach i we wnękach różnych budowli. Przy gnieździe są bardzo skryte i zachowują się bardzo ostrożnie. Pod koniec kwietnia lub na początku maja samica składa 4-6 niebieskozielonych, ciemno-nakrapianych jaj, które wysiaduje sama przez ok. 17-19 dni. Pisklęta mają brązowe upierzenie. Młode osiągają samodzielność po ok. 30 dniach, lecz jeszcze przez pewien czas wracają na noc do gniazda. Kawki wyprowadzają 1 lęg w roku.

W innych krajach Europy Zachodniej kawek nie ma tak dużo jak u nas. W Polsce jest to jeszcze dość pospolity ptak. Kawki ze wschodu Europy przylatują do nas na zimę w październiku i listopadzie, a odlatują w marcu i kwietniu. Kawki są pod ochroną.

głosy
posłuchajtyp plikurozmiar
kawkamp312 kb
kawkimp319 kb
rozmowa kawekmp3143 kb

rodzaje i gatunki
alfabetyczny spis ptaków




Sójka - Garrulus glandarius

Sójka - ptak z rodziny krókowatych (Corvidae), rzędu wróblowych (Passeriformes) - występuje w wielu podgatunkach w Europie, Azji i w Afryce (podział na podgatunki wciąż wzbudza spory wśród ornitologów). Poszczególne podgatunki różnią się odcieniem upierzenia. Ptaki te dobrze czują się w lasach liściastych i iglastych, ale również w niewielkich laskach pomiędzy polami i łąkami, dosyć często w parkach i ogrodach, od nizin po górną granicę lasów w górach.

Sójka jest wielkości gołębia. Osiąga długość ciała ok. 34 cm, rozpiętość skrzydeł ok. 53 cm i wagę ok. 140-190 g. Jest jednym z najładniej ubarwionych ptaków. Ciało sójki jest pokryte brązowymi piórami, końce skrzydeł i sterówki są czarne,boki głowy - czerwonobrązowe, kuper - biały. Na skrzydle sójki widnieje charakterystyczne niebieskie lusterko, a na czole występują czarne kreski na białym tle. Jesienią sójki żywią się żołędziami, orzechami i buczyną. Potrafią gromadzić zapasy na zimę. Chowają żołędzie i orzechy w różnyych kryjówkach ziemnych, o których najczęściej zapominają i odnajdują tylko niewielką ich część. Przyczynia się to do rozsiewania drzew. W lecie sójki polują na owady, ślimaki i inne drobne zwierzęta (np. jaszczurki), młode ptaki; wybierają też jajka z gniazd innych ptaków. Mimo że sójki zwinnie latają, to nie wybierają się za morze, lecz niektóre z nich odbywają niedaleką podróż na zimowiska na południu Europy; na ich miejsce przylatują sójki z północy Europy.

Gniazdo sójka zakłada na drzewie (głównie iglastym, rzadziej liściastym), w środkowej partii korony, tuż przy pniu. W kwietniu-maju samica składa 5-7 czysto-białych, zielonkawych lub szarawych jaj, które sama wysiaduje przez 16-17 dni. Pisklęta (gniazdowniki) uzyskują samodzielność mniej więcej po miesiącu. Sójki wyprowadzają 1 lęg w roku.

W Polsce sójki są ptakami licznymi lęgowo i zimującymi na terenie całego kraju. Objęte są ochroną.

głosy
posłuchajtyp plikurozmiar
sójka - głos1mp337 kb
sójka - głos2mp341 kb
sójka - głos3mp347 kb
sójka - głos4mp342 kb
sójka - głos5mp387 kb
sójka - jeszcze inne głosymp380 kb

rodzaje i gatunki
alfabetyczny spis ptaków




Sójka syberyjska - Perisoreus infaustus

Sójka syberyjska (sójka złowroga - syn. nazwy łacińskiej: Cractes infaustus) - ptak z rodziny krukowatych (Corvidae), rzędu wróblowych (Passeriformes) - występuje w północnej Eurazji od Władywostoku i Sachalinu po północną część Półwyspu Skandynawskiego. Środowiskiem jej życia jest tajga.

Sójka złowroga osiąga długość ciała ok. 28 cm, rozpiętość skrzydeł ok. 50 cm i wagę ok. 73-100 g. Upierzenie jej ciała jest beżowoszare, na skrzydłach i kuprze widnieją jaskrawordzawe plamy. Na głowie sójka syberyjska ma brązową czapeczkę; nogi i dziób są ciemne. Sójki te odżywiają się owadami, drobnymi ptakami i gryzoniami. Dietę uzupełniają pokarmem roślinnym (głównie nasiona roślin iglastych i jagody).

Gniazdo (podobne do gniazda sójki (Garrulus glandarius) sójka syberyjska zakłada na drzewie lub budynku. W marcu-kwietniu samica składa 3-5 jaj, które sama ogrzewa aż do wyklucia się piskląt. Młode osiągają samodzielność po ok. 40 dniach. Sójki złowrogie wyprowadzają 1 lęg w roku.

W Polsce sójka syberyjska nie gnieździ się. Czasami tylko zalatuje do naszego kraju.

głosy
posłuchajtyp plikurozmiar
sójka syberyjska (złowroga)mp346 kb
sójka złowroga (syberyjska)mp3173 kb

rodzaje i gatunki
alfabetyczny spis ptaków




Sroka - Pica pica

Sroka - osiadły ptak z rodziny krukowatych (corvidae), rzędu wróblowych (Passeriformes) - występuje w kilkunastu podgatunkach w Europie, Azji i na wybrzeżach morskich Maghrebu. W Polsce występuje podgatunek Pica pica pica zasiedlający Europę środkową na wschód od Łaby, Wyspy Brytyjskie, południową część półwyspu Skandynawskiego, Danię, środkowe i wschodnie Bałkany oraz Azję Mniejszą. Niegdyś sroki zamieszkiwały tylko wsie i obrzeża lasów, ale teraz można je spotkać również w parkach i zieleńcach miejskich, unikają natomiast zwartych kompleksów leśnych i gór. Ptaki te dobrze czują się w niewielkich młodych laskach z domieszką olchy i brzozy, w kępach krzewów pośród pól i łąk jak również w starych, opuszczonych sadach i ogrodach w pobliżu ludzkich siedzib.

Sroka jest wielkości gołębia. Osiąga długość ciała ok. 45 cm, rozpiętość skrzydeł 58 cm i wagę ok. 170-270 g. Samica jest mniejsza od samca. Sroki mają długie, schodkowane ogony. Głowa, dziób, szyja, skrzydła, tył ciała i ogon sroki są czarne z połyskiem, jaskrawo kontrastujące z pozostałymi, białymi częściami ciała. Ptaki te są bardzo ruchliwe i hałaśliwe. Pożywieniem ich są owady, ślimaki, jaszczurki, żaby, myszy, jaja i pisklęta innych ptaków. Dietę uzupełniają ziarnem zbóż i owocami. Nie gardzą również padliną i odpadkami znajdowanymi na śmietnikach.

Sezon lęgowy u srok zaczyna się już w lutym. Gniazdo, w kształcie kuli z dwoma otworami wlotowymi, przykryte daszkiem z luźno splecionych gałązek, umieszczone jest zwykle na wysokości 3-6 m na wierzchołku drzewa lub wysokiego krzewu. Do swego gniazda sroki znoszą różne, błyszczące przedmioty. W marcu lub w kwietniu samica składa 4-7 bladozielonych, nakrapianych jaj, które wysiaduje przez 21-22 dni. Sroka broni swoich piskląt bardzo odważnie. Młode uzyskują samodzielność po ok. 28 dniach. Sroki wyprowadzają 1 lęg w roku.

Sroki są w Polsce pospolitymi ptakami lęgowymi i zimującymi. nie są objęte ochroną gatunkową.

głosy
posłuchajtyp plikurozmiar
sroka1mp323 kb
sroka2mp359 kb
sroka3mp3114 kb

rodzaje i gatunki
alfabetyczny spis ptaków




Wieszczek - Pyrrhocorax graculus

Wieszczek - średni ptak osiadły z rodziny krukowatych (Corvidae), rzędu wróblowych (Passeriformes) - występuje w Alpach, Pirenejach, Apeninach, Górach Dynarskich, na Kaukazie, w Himalajach i przyległych pasmach górskich, w górach Azji Mniejszej i Iranu. W Afryce występuje w górach Atlas. Do Polski ptak ten sporadycznie zalatuje w Tatry. Zamieszkuje Góry, powyżej 1800 m n.p.m., w piętrze alpejskim.

Upierzenie wieszczka jest całkowicie czarne z metalicznym połyskiem, dziób żółty, nogi czerwone. Ptak ten osiąga długość ciała ok. 37-38 cm, rozpiętość skrzydeł ok. 78 cm i wagę ok. 190-250 g. Wieszczek żywi się owadami i mięczakami, a dietę uzupełnia nasionami i jagodami.

Wieszczek gnieździ się kolonijnie na niedostępnych ścianach skalnych. Objęty jest ochroną gatunkową.

głosy
posłuchajtyp plikurozmiar
Wieszczek1mp347 kb
wieszczek2mp392 kb

rodzaje i gatunki
alfabetyczny spis ptaków




Wrończyk - Pyrrhocorax pyrrhocorax

Wrończyk - ptak z rodziny krukowatych (Corvidae), rzędu wróblowych (Passeriformes) - występuje w górach zachodniej i środkowej Europy po Ural, na Bałkanach, w Azji Środkowej i Wschodniej oraz w Afryce Północnej. Zamieszkuje alpejską strefę gór do 3500 m n.p.m.

Osiąga długość ciała ok. 40 cm i rozpiętość skrzydeł ok. 80 cm. Ubarwienie wrończyka jest metalicznie czarne. Charakterystyczną cechą jest czerwone zabarwienie lekko wygiętego ku dołowi dzioba i nóg. Wrończyk żywi się drobnymi owadami, m.in. mrówkami.

Gnieździ się w szczelinach urwisk skalnych. Samica składa 4-5 jaj, wysiadywanych przez ok. 20 dni.

Wrończyki nie zalatują do Polski.

głosy
posłuchajtyp plikurozmiar
wrończykmp3117 kb

rodziny i gatunki
alfabetyczny spis ptaków




Orzechówka - Nucifraga caryocatactes

Orzechówka - ptak z rodziny krukowatych (Corvidae), rzędu wróblowych (Passeriformes) - występuje w dwóch podgatunkach. Podgatunek europejski - Nucifraga caryocatactes caryocatactes - jest osiadły i występuje przede wszystkim w górach w borach zwłaszcza świerkowych.

Orzechówka jest wielkości gołębia. Osiąga długość ciała ok. 31 cm, rozpiętość skrzydeł ok. 56 cm i wagę ok. 140-190 g. Upierzenie orzechówki jest ciemnobrązowe, na całym ciele występują liczne białe plamki. Wierzch głowy oraz końce lotek i steruwek mają czarne zabarwienie. Orzechówka ma mocny, walcowaty dziób i dużą głowę. Drugi podgatunek (nucifraga caryocatactes macrorhynos) zamieszkujący Azję pojawia się w Europie środkowej co pewien czas. Od podgatunku europejskiego odróżnia go znacznie masywniejszy dziób. Orzechówki jedzą nasiona drzew (wybierają nasiona z szyszek), orzechy, owady i ich larwy, ślimaki, drobne kręgowce, a także wybierają jaja z gniazd innych ptaków i zjadają ich pisklęta.

Gniazdo (na drzewie, przy pniu wysokiego świerka), orzechówka zakłada w marcu, kiedy w górach leży jeszcze gruba warstwa śniegu. Gniazdo jest dobrze ukryte i zamaskowane. W marcu lub w kwietniu samica składa 2-4 jaja, które są silnie wydłużone, bladoniebieskie, gęsto pokryte brązowymi plamkami. Podczas wysiadywania samiec dokarmia samicę. Pisklęta wykluwają się po ok. 18 dniach. Kilkustopniowy mróz nie szkodzi potomstwu i mimo zimowych jeszcze warunków pisklęta rozwijają się prawidłowo. W razie niebezpieczeństwa samiec bardzo odważnie broni samicy oraz piskląt. Orzechówki wyprowadzają 1 lęg w roku.

W polsce orzechówka jest ptakiem lęgowym i zimującym. Jest objęta ochroną gatunkową. W latach obfitujących w pokarm ptaki te rozmnażają się bardzo licznie, natomiast w latach niepomyślnych ich liczebność gwałtownie spada.

głosy
posłuchajtyp plikurozmiar
orzechówkamp312 kb
orzechówka - dłuższy występmp394 kb

rodzaje i gatunki
alfabetyczny spis ptaków


ptaki niewróblowe
ptaki wróblowe